فارم تحقیقاتی آرتا جوجه سبلان؛ زیرساخت تخصصی تحقیق و توسعه در زنجیره یکپارچه طیور
فارم تحقیقاتی آرتا جوجه سبلان در منطقه سامیان، بهعنوان یکی از ارکان اصلی این مجموعه، با هدف ایجاد بستری استاندارد و قابل اتکا برای اجرای طرحهای تحقیقاتی در حوزه پرورش طیور طراحی و احداث شده است. این فارم با تکیه بر زیرساختهای تخصصی، امکان بررسی و ارزیابی علمی طیف وسیعی از پارامترهای مؤثر بر عملکرد گلههای مادری و گوشتی را فراهم میکند؛ از جمله تغذیه، دارو، واکسن، شرایط محیطی، برنامههای مدیریتی و بهداشتی.
ساختار این مجموعه بر اساس استانداردهای تحقیقاتی طراحی شده و به دو بخش اصلی سالن تحقیقاتی مادری و سالن تحقیقاتی گوشتی تقسیم میشود. این تفکیک، امکان طراحی و اجرای آزمایشهای هدفمند را فراهم کرده و شرایط کنترلشده و تکرارپذیر را برای تیم تحقیق و توسعه فراهم میآورد.
سالن تحقیقاتی مادری؛ واحد تخصصی مدیریت گلههای مولد
سالن تحقیقاتی مادری، محور اصلی مطالعات مرتبط با گلههای مولد در فارم تحقیقاتی آرتا جوجه سبلان است. این سالن برای ارزیابی دقیق عملکرد، رفتار و واکنش گلههای مادری در برابر جیرهها، داروها، واکسنها و برنامههای مدیریتی مختلف طراحی شده است.
این سالن شامل ۱۶ پن مجزا با مساحت تقریبی ۳۵ متر مربع برای هر پن است. ظرفیت جوجهریزی در هر پن بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ قطعه مرغ مادری، متناسب با هدف و شرایط طرح تحقیقاتی در نظر گرفته میشود. هر پن بهعنوان یک واحد آزمایشی مستقل تعریف شده است و تمامی اطلاعات مربوط به آن (اعم از مصرف دان، تولید، سلامت و رفتار گله) به صورت جداگانه ثبت و پایش میشود.
برای جلوگیری از هرگونه اختلاط پرندگان بین گروههای آزمایشی، ارتفاع پنبندیها ۲ متر در نظر گرفته شده است. این ارتفاع، ضمن حفظ جداسازی کامل گلهها، امکان کنترل دقیقتر نتایج را فراهم میکند و احتمال تداخل پرندگان یا جابهجایی تصادفی آنها را به حداقل میرساند. این سطح از تفکیک و کنترل، پیشنیاز دستیابی به نتایج معتبر و تکرارپذیر در پروژههای تحقیقاتی است.
در صورت ورود گلههای مادری به دوره تولید، در هر پن فضای کافی برای نصب لانههای دستی پیشبینی شده است. این امکان، شرایط لازم برای ثبت دقیق پارامترهای تولیدی از جمله تعداد تخم، کیفیت پوسته، یکنواختی تولید و سایر شاخصهای عملکردی را فراهم میکند و زمینه تحلیلهای تخصصیتر را در اختیار تیم تحقیقاتی قرار میدهد.
سیستم دانخوری در سالن مادری؛ تغذیه کنترلشده و قابل ردیابی
در طراحی سیستم تغذیه سالن مادری، دقت، یکنواختی و قابلیت کنترل، محور اصلی بوده است. کانالهای دانخوری در این سالن به صورت وینچی و با امکان تنظیم ارتفاع تجهیز شدهاند. این کانالها با استفاده از موتور گیربکسدار، بهصورت هماهنگ بالا و پایین میروند و امکان تنظیم ارتفاع آنها متناسب با سن، وزن و وضعیت پرندگان بهراحتی وجود دارد.
این سیستم به گونهای طراحی شده که پس از آمادهسازی دان در سطلهای اختصاصی، کانالهای دانخوری در زمانی مشخص و به صورت همزمان پایین آورده میشوند. این همزمانی در دسترسی گلهها به دان، اهمیت ویژهای در اجرای آزمایشهای تغذیهای دارد؛ زیرا شرایط برابر و قابل مقایسهای را برای تمامی پنها فراهم کرده و خطای ناشی از تفاوت زمان تغذیه را کاهش میدهد.
برای هر پن یک سطل دان اختصاصی با شماره مشخص تعریف شده است. دان هر پن پس از فرمولاسیون و بر اساس سرانه خوراک مورد نظر، به دقت وزنکشی شده و در سطل همان پن ذخیره میشود. این روش، امکان ثبت و ردیابی دقیق میزان دان تخصیصیافته به هر گروه را فراهم میکند و تحلیلهایی مانند بررسی ضریب تبدیل خوراک، مصرف تجمعی و هدررفت احتمالی دان را با دقت بالاتری ممکن میسازد.
دان اختصاصی خروس در دوره تولید
در دوره تولید، مدیریت تغذیه خروسها اهمیت ویژهای در حفظ کیفیت نطفه و عملکرد تولیدمثل گله مادری دارد. بر همین اساس، در سالن مادری یک کانال دانخوری با ارتفاع بلندتر به صورت اختصاصی برای خروسها طراحی و نصب شده است. ارتفاع این کانال به نحوی تنظیم میشود که خروسها امکان استفاده از آن را داشته باشند، در حالی که مرغها عملاً دسترسی به آن را نخواهند داشت.
این سیستم تغذیه تفکیکشده، امکان اجرای دقیق برنامههای تغذیهای مستقل برای خروسها و مرغها را فراهم میکند. به این ترتیب، اختلاف نیازهای تغذیهای دو جنس به صورت عملی در مدیریت خوراک لحاظ شده و زمینه برای دستیابی به نتایج دقیقتر در طرحهای تحقیقاتی مرتبط با تولیدمثل و عملکرد گله مادری فراهم میشود.
سیستم آبخوری سالن مادری؛ زیرساختی برای آزمایشهای دارویی و واکسنی
سیستم آبرسانی سالن مادری نیز با رویکرد تحقیقاتی و با هدف ایجاد امکان تفکیک گروههای آزمایشی طراحی شده است. در ابتدای سالن، چهار منبع آب مجزا قرار گرفته است که به گونهای طراحی شدهاند تا هر منبع آب، تأمینکننده آب چهار پن باشد. به این ترتیب، ۱۶ پن سالن در قالب چهار گروه چهارتایی از نظر منبع آب دستهبندی میشوند.
این ساختار به تیم تحقیقاتی اجازه میدهد تا بهطور همزمان چهار نوع محلول متفاوت (برای مثال دارو، مکمل، یا چهار غلظت متفاوت از یک محلول مشخص) را بر روی چهار گروه آزمایشی مجزا اعمال و اثر آنها را ارزیابی کند. این قابلیت، سالن مادری را به بستری بسیار مناسب برای آزمون داروها، واکسنها و مکملهای مختلف در سطح فارم تبدیل کرده است.
سالن تحقیقاتی گوشتی؛ ساختار تخصصی برای آزمونهای رشد و تغذیه
سالن تحقیقاتی گوشتی، بخش دیگری از فارم تحقیقاتی آرتا جوجه سبلان است که بهطور ویژه برای بررسی عملکرد گلههای گوشتی در شرایط کنترلشده طراحی شده است. این سالن امکان اجرای آزمایشهای متنوعی را در حوزه تغذیه، مدیریت، واکسیناسیون، دارو، برنامههای نوری و شرایط محیطی فراهم میآورد.
سالن گوشتی شامل ۶۰ پن مجزا است که در چهار ردیف ۱۵ تایی چیدمان شدهاند. ابعاد هر پن ۲×۲ متر و مساحت آن ۴ متر مربع است. با لحاظ تراکم استاندارد تحقیقاتی معادل ۱۵ قطعه در هر متر مربع، ظرفیت هر پن ۶۰ قطعه جوجه یکروزه گوشتی در نظر گرفته میشود. این ظرفیت و تعداد بالای پنها، امکان تعریف تعداد زیادی تیمار و تکرار آزمایشی را فراهم میکند و کیفیت آماری نتایج را افزایش میدهد.
در هر پن یک آبخوری اتوماتیک زنگولهای نصب شده است تا دسترسی دائمی و پایدار پرندگان به آب باکیفیت تضمین شود. دانخوریها در این سالن به صورت دستی مدیریت میشوند. انتخاب دانخوری دستی با هدف کنترل دقیق جیره، ثبت میزان واقعی مصرف دان و امکان محاسبه دقیق ضریب تبدیل خوراک و هدررفت احتمالی صورت گرفته است. این ویژگی، سالن تحقیقاتی گوشتی را به بستری ایدهآل برای آزمون انواع جیرهها، فرمهای مختلف خوراک (مش و پلت) و برنامههای تغذیهای تبدیل میکند.
سیستم آب سالن گوشتی و تصفیه صنعتی آب
در سالن تحقیقاتی گوشتی نیز ساختار آبرسانی به گونهای طراحی شده که امکان تفکیک گروههای آزمایشی فراهم باشد. هر ردیف از ۱۵ پن، از یک تانکر مجزا تغذیه میشود؛ در نتیجه در مجموع چهار تانکر برای چهار ردیف در نظر گرفته شده است. این طراحی، امکان اجرای همزمان چهار برنامه دارویی یا چهار نوع محلول آزمایشی مختلف را بر روی چهار گروه ردیفی فراهم میکند.
از آنجا که بسیاری از آزمایشهای دارویی و واکسنی نسبت به کیفیت آب حساس هستند، در فارم تحقیقاتی آرتا جوجه سبلان از دستگاه تصفیه صنعتی آب استفاده شده است. این دستگاه با هدف کاهش سختی آب، سختی ورودی در محدوده ۳۰۰ تا ۳۵۰ ppm را به حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ ppm کاهش میدهد. به این ترتیب، اثرات مداخلهگر ناشی از کیفیت نامطلوب آب تا حد زیادی حذف شده و نتایج آزمایشها از اعتبار بالاتری برخوردار میشوند.
سیستم تهویه؛ طراحی مهندسی برای کنترل شرایط محیطی
تهویه در سالن مادری
در سالن تحقیقاتی مادری، سیستم تهویه از نوع عرضی طراحی شده است. ورودیهای هوا مجهز به نورگیرهایی هستند که از ورود مستقیم نور و حرارت بیرون به داخل سالن جلوگیری میکنند. این ویژگی، ثبات دمایی سالن را تقویت کرده و اثر نوسانات دمای بیرون را روی پرندگان به حداقل میرساند.
سیستم تهویه بهصورت زمانبندیشده و اتوماتیک عمل میکند و بر اساس سن و وزن پرندگان برنامهریزی میشود. این برنامه به صورت دورهای (معمولاً هفتگی) قابل بازتنظیم است تا متناسب با رشد گله و تغییرات نیازهای تنفسی آنها، شرایط بهینه تهویه فراهم شود.
تهویه در سالن گوشتی
در سالن تحقیقاتی گوشتی، تهویه به شکل تونلی و با استفاده از سه تهویه با ظرفیت ۳۳ هزار متر مکعب در ساعت در انتهای سالن انجام میشود. ورودی هوای تازه از طریق اینلتهایی صورت میگیرد که میزان باز و بسته شدن آنها از طریق وینچ قابل کنترل است. این امکان، تنظیم همزمان و دقیق میزان هوای ورودی را در کل سالن فراهم کرده و به حفظ تعادل بین تخلیه و ورود هوا کمک میکند.
سیستم گرمایشی و کنترل خودکار دما و رطوبت
در سالن گوشتی، دو دستگاه جتهیتر گازی در دو سمت سالن نصب شده است. اگرچه از نظر تئوریک امکان گرمایش سالن با یک دستگاه نیز وجود داشت، اما برای دستیابی به دمای یکنواخت در تمامی نقاط سالن، از دو جتهیتر استفاده شده است. این موضوع برای حفظ شرایط یکسان در همه پنها و اطمینان از صحت نتایج آزمایشها اهمیت ویژهای دارد.
در هر دو بخش مادری و گوشتی، سنسورهای مجزا برای اندازهگیری دما و رطوبت نصب شده است. این سنسورها به سیستم گرمایشی فرمان میدهند و بر اساس دادههای لحظهای، روشن و خاموش شدن تجهیزات گرمایشی به صورت اتوماتیک مدیریت میشود. بدینترتیب، شرایط محیطی سالنها در محدوده تعریفشده و مطلوب برای سن و نوع گله حفظ میشود.
برای افزایش سطح ایمنی و کاهش ریسک، سیستم آلارم دما نیز در هر دو سالن تعبیه شده است. در صورتی که دما از محدوده استاندارد تعیینشده خارج شود، آلارم فعال شده و هشدار لازم را به مسئولین سالن منتقل میکند تا در کوتاهترین زمان ممکن اقدامات اصلاحی صورت گیرد.
تولید و انتقال خوراک
یکی از مزیتهای کلیدی فارم تحقیقاتی آرتا جوجه سبلان، برخورداری از زیرساخت تولید خوراک اختصاصی در مجاورت فارم است. در واحد خوراک، نهادههای اصلی شامل ذرت، سویا، گندم و سایر مواد اولیه، مطابق فرمولاسیون جیره و با دقت وزنکشی میشوند. سپس مواد وارد آسیاب شده و پس از مرحله آسیاب، به میکسر انتقال مییابند.
در میکسر، ریزمغذیها، ویتامینها، مواد معدنی و سایر افزودنیهای تخصصی به جیره اضافه و به طور کامل با سایر اجزا مخلوط میشوند تا خوراکی یکنواخت و استاندارد تولید شود. خوراک آماده پس از میکس، به سیلوهای ذخیره منتقل میشود و از آنجا از طریق خطوط انتقال دان، به سمت سالنهای تحقیقاتی هدایت میگردد.
برای انتقال خوراک از آسیابخانه به داخل فارم، دو خط مجزا پیشبینی شده است. این خطوط قابلیت انتقال هر دو نوع دان مش و پلت را دارند. این ساختار امکان اجرای طرحهای تحقیقاتی مقایسهای بین اشکال مختلف خوراک را فراهم کرده و مدیریت تغذیه را انعطافپذیر و متناسب با اهداف تحقیقاتی میسازد. نکته حائز اهمیت آن است که انتقال دان از سیلو تا سطلهای پنها بدون دخالت دست انجام میشود که این امر، ریسک آلودگی و خطای انسانی را کاهش میدهد.
امکانات جانبی؛ سردخانه و اتاق گاز
در راستای تکمیل زنجیره تحقیقاتی و تولیدی، در این مجموعه سردخانه مخصوص نگهداری تخممرغ نطفهدار پیشبینی شده است. در شرایطی که فارم در فاز تولید قرار گیرد، تخممرغهای نطفهدار تولیدی تا زمان انتقال به واحد جوجهکشی، در این سردخانه و تحت شرایط دمایی و رطوبتی استاندارد نگهداری میشوند. این موضوع در حفظ کیفیت نطفه، کاهش تلفات جنینی و بهبود عملکرد جوجهکشی تأثیرگذار است.
همچنین، اتاق گاز برای ضدعفونی تخممرغها پیش از ارسال به جوجهکشی در نظر گرفته شده است. در این اتاق، تخممرغها در معرض گازهای ضدعفونیکننده قرار میگیرند تا بار میکروبی سطح پوسته تخممرغها کاهش یافته و احتمال انتقال عوامل بیماریزا به حداقل برسد. این زیرساخت، همسو با الزامات امنیت زیستی و استانداردهای بهداشتی زنجیره یکپارچه آرتا جوجه سبلان طراحی شده است.
امنیت زیستی و طراحی محوطه
امنیت زیستی، یکی از محورهای اصلی در طراحی و بهرهبرداری از فارم تحقیقاتی آرتا جوجه سبلان است. محوطه اطراف سالنها بتنریزی شده تا امکان لانهگزینی و تردد جوندگان کاهش یابد و نظافت محیطی به شکل بهتری مدیریت شود.
در ورودی اصلی فارم، منطقهای به صورت پیشقرنطینه و با فنسکشی مجزا طراحی شده است. این بخش، به عنوان حائل میان محیط بیرونی و فضای اصلی فارم عمل میکند و از ورود مستقیم خودروها و افراد به محدوده سالنها جلوگیری مینماید. این طراحی، کنترل تردد، اعمال پروتکلهای بهداشتی (نظیر استحمام، تعویض لباس، ضدعفونی و کنترل ورود) و حفظ سطح بالای قرنطینه را تسهیل میکند.
جمعبندی
فارم تحقیقاتی آرتا جوجه سبلان با ساختاری مهندسیشده، سالنهای تخصصی مادری و گوشتی، سیستمهای هوشمند تغذیه، آبرسانی، تهویه، گرمایش، کنترل دما و رطوبت، تولید و انتقال مکانیزه خوراک و زیرساختهای امنیت زیستی پیشرفته، بهعنوان یک بستر حرفهای برای تحقیق و توسعه در صنعت طیور عمل میکند.
این مجموعه امکان اجرای طرحهای تحقیقاتی دقیق و تکرارپذیر را برای تیمهای فنی و تحقیقاتی فراهم کرده و نقش مؤثری در ارتقای دانش فنی، بهبود عملکرد گلهها، بهینهسازی جیرهها و ارتقای سطح سلامت و بهرهوری در زنجیره یکپارچه آرتا جوجه سبلان ایفا میکند. طراحی و تجهیز این فارم با رویکرد کاملاً تحقیقمحور، آن را به یک مرجع قابل اتکا برای مطالعات علمی و کاربردی در حوزه پرورش طیور تبدیل کرده است.
- واحد مهندسی تولید، تحقیق و توسعه زنجیره يکپارچه تولید گوشت مرغ آرتا جوجه سبلان
