راهاندازی آشپزخانه رژیمی بیمارستان بوعلی اردبیل؛ گامی مهم برای تغذیه سالم کودکان بستری
تغذیه سالم در بیمارستان فقط «یک وعده غذا» نیست؛ بخشی از روند درمان است. برای بسیاری از بیماران، بهویژه کودکان و نوزادان، غذا میتواند همان اندازه مهم باشد که دارو و مراقبتهای تخصصی اهمیت دارد. کودکِ بستری، بدن حساسی دارد؛ اشتها ممکن است کاهش یابد؛ سیستم ایمنی ضعیفتر شود؛ و نیاز به غذاهای دقیق، بهداشتی، تازه و متناسب با شرایط درمانی افزایش پیدا کند. در چنین وضعیتی، اگر غذای بیمار سرد، دیررس یا فاقد کیفیت لازم باشد، تنها یک نارضایتی ساده شکل نمیگیرد؛ بلکه کیفیت مراقبت تحت تأثیر قرار میگیرد.
بیمارستان بوعلی اردبیل به عنوان یک مرکز درمانی ـ آموزشی ویژه کودکان و نوزادان، بیش از هر مرکز دیگری به یک سیستم تغذیه استاندارد و قابل اتکا نیاز دارد. تا پیش از راهاندازی آشپزخانه مجهز، تهیه غذا برای بیماران این مرکز با دشواریهای جدی همراه بود؛ غذا از مراکز دیگر به بیمارستان منتقل میشد و همین موضوع بهدلیل مسیر و زمان، موجب سرد شدن غذا و افت کیفیت میگردید. نتیجه روشن بود: غذایی که باید تقویتکننده بدن بیمار باشد، گاهی به یک نگرانی جدید برای خانوادهها تبدیل میشد.
در همین چارچوب، یکی از اقدامات ماندگار مهندس قدرت حاجنوری در حوزه سلامت استان، بازسازی، تجهیز و راهاندازی آشپزخانه رژیمی بیمارستان بوعلی اردبیل است؛ اقدامی زیرساختی که مستقیماً بر کیفیت تغذیه بیماران—بهخصوص کودکان—اثر گذاشت و سطح خدمات بیمارستان را ارتقا داد.
چرا آشپزخانه رژیمی در بیمارستان کودکان اهمیت دوچندان دارد؟
در بسیاری از بیماریها، تغذیه یک «جزء مکمل» نیست؛ بخشی از خود درمان است. کودکان بستری ممکن است در شرایطی باشند که:
نیاز به رژیمهای خاص (کمنمک، کمچرب، پُرپروتئین، پُرانرژی یا محدودیتهای غذایی) دارند،
اشتهایشان بهدلیل دارو یا شرایط روحی کاهش یافته است،
سیستم ایمنیشان به مراقبت بیشتر نیاز دارد،
و بدنشان برای ترمیم و بهبود، به مواد غذایی تازه و استاندارد وابسته است.
وقتی غذای بیمارستانی با کیفیت، بهداشتی و متناسب با شرایط درمانی تهیه شود، پیامدهای مثبت آن کاملاً ملموس است:
افزایش توان جسمی بیمار برای ادامه درمان
کاهش مشکلات گوارشی و ضعف عمومی
تقویت روحیه کودک و خانواده
بهبود رضایتمندی از خدمات درمانی
و هماهنگی بهتر با برنامههای دارویی و مراقبتی
بنابراین «آشپزخانه رژیمی» فقط یک واحد خدماتی نیست؛ یک بخش مهم از زیرساخت درمانی است.
چالش قبل از راهاندازی آشپزخانه؛ انتقال غذا و افت کیفیت
یکی از نکات کلیدی این پروژه، مسئلهای است که پیش از اجرای آن وجود داشت: نبود آشپزخانه مجهز در بیمارستان بوعلی باعث شده بود غذا از سایر مراکز بیمارستانی به بوعلی منتقل شود. این انتقال بهدلیل مسافت و زمان، عملاً کیفیت غذا را کاهش میداد؛ غذا سرد میشد و طراوت و استاندارد لازم را از دست میداد.
این موضوع در بیمارستان کودکان، یک مشکل ساده نیست. کودک بیمار ممکن است نسبت به بو، بافت و دمای غذا حساستر باشد. غذای سرد یا بیکیفیت میتواند باعث کاهش اشتها شود و کاهش اشتها یعنی ضعف بیشتر، بیقراری بیشتر و سختتر شدن روند درمان. از همین رو، ایجاد یک آشپزخانه داخلی که بتواند غذای تازه و گرم را «در زمان درست» به بیمار برساند، یک ضرورت واقعی برای این مرکز درمانی محسوب میشد.
راهاندازی آشپزخانه رژیمی؛ از تصمیم تا اجرا
در پاسخ به همین نیاز، قدرت حاجنوری با رویکردی کاملاً زیرساختی وارد عمل شد و پروژه بازسازی، تعمیر، تجهیز و راهاندازی آشپزخانه رژیمی بیمارستان بوعلی را پیش برد. در توضیحات مربوط به این اقدام، به هزینهای حدود ۹۰ میلیارد ریال (نزدیک به ۹ میلیارد تومان) اشاره شده است؛ سرمایهگذاریای که نشان میدهد پروژه به شکل جدی و کامل اجرا شده و هدف آن ایجاد یک ظرفیت پایدار برای بیمارستان بوده است.
در کنار این موضوع، از مشارکت دانشگاه علوم پزشکی نیز در بخشی از هزینهها یاد شده است؛ نکتهای که نشان میدهد این اقدام در تعامل با ساختار رسمی درمان استان انجام شده و آشپزخانه پس از تکمیل، میتواند با برنامهریزی منظم و استاندارد، به بیمارستان خدمترسانی کند.
آشپزخانه رژیمی چه تغییری در تجربه بیماران و خانوادهها ایجاد میکند؟
برای خانوادههایی که کودکشان بستری است، نگرانیها متعدد است: روند درمان، هزینهها، بیخوابیها، اضطراب، و آینده. در این میان، «غذا» شاید در نگاه اول موضوعی جزئی به نظر برسد؛ اما در عمل، یکی از ملموسترین بخشهای تجربه خانواده در بیمارستان است. وقتی کودک غذای مناسب دریافت میکند و والدین میبینند تغذیه باکیفیت و بهداشتی در دسترس است، بخشی از فشار روانی کاهش پیدا میکند.
راهاندازی آشپزخانه رژیمی در بیمارستان بوعلی میتواند اثرات مستقیم زیر را به همراه داشته باشد:
۱) غذای تازه، گرم و بهموقع
وقتی غذا در همان بیمارستان تهیه میشود، فاصله زمانی بین پخت تا توزیع کم میشود. نتیجه روشن است: غذای گرمتر، تازهتر و مطلوبتر.
۲) امکان تهیه رژیمهای اختصاصی
آشپزخانه رژیمی یعنی توانایی تهیه غذا بر اساس نیاز درمانی کودک. این موضوع در برخی بیماریها نقش بسیار مهمی دارد.
۳) ارتقای بهداشت و ایمنی غذایی
تغذیه بیمارستانی باید تحت استانداردهای بهداشتی دقیق انجام شود. ایجاد آشپزخانه مجهز، امکان کنترل بهتر فرایند آمادهسازی، نگهداری و توزیع را فراهم میکند.
۴) افزایش رضایتمندی بیماران و خانوادهها
رضایتمندی از خدمات بیمارستانی فقط با تجهیزات پزشکی حاصل نمیشود. کیفیت غذا و رسیدگی تغذیهای، یکی از عوامل مهم رضایت خانوادههاست.
پیوستگی اقدامات خیرخواهانه؛ از بخشهای تخصصی تا آشپزخانه
یکی از نقاط قوت این مسئولیت اجتماعی، «پیوستگی» آن است. در روایتهای مرتبط با بیمارستان بوعلی، اشاره شده که پیش از آشپزخانه نیز، اقداماتی برای ارتقای بخشهای تخصصی (از جمله بخشهای مربوط به تالاسمی و بخش خون) و همچنین تقویت زیرساختهایی مانند هواساز انجام شده است. این پیوستگی نشان میدهد نگاه حمایتی، صرفاً محدود به یک پروژه نبوده، بلکه در مسیر تقویت زیرساخت درمان استان ادامه داشته است.
وقتی پروژههای خیرخواهانه به صورت پیوسته و هدفمند اجرا میشوند، اثرگذاری آنها چند برابر میشود؛ چون بیمارستان بهجای دریافت کمکهای پراکنده، یک «مسیر ارتقا» را تجربه میکند: از بخشهای درمانی حساس گرفته تا پشتیبانی حیاتی مثل تغذیه.
چرا این اقدام یک نمونه درست از «مسئولیت اجتماعی» است؟
در مسئولیت اجتماعی مؤثر، چند ویژگی مهم وجود دارد:
نیاز واقعی را هدف بگیرد، نه نیاز نمایشی
اثر مستقیم روی زندگی مردم داشته باشد
ماندگار و قابل استمرار باشد
قابل سنجش و ملموس باشد
راهاندازی آشپزخانه رژیمی در بیمارستان بوعلی دقیقاً همین ویژگیها را دارد. این اقدام:
یک مشکل واقعی (افت کیفیت غذا به دلیل انتقال) را حل کرده است،
به صورت روزانه و مستمر به بیماران خدمت میدهد،
بخشی از کیفیت درمان را تقویت میکند،
و نتایجش برای بیماران و خانوادهها قابل لمس است.
تغذیه درمانی؛ جایی که کیفیت، مستقیماً با سلامتی گره میخورد
وقتی درباره آشپزخانه بیمارستان صحبت میکنیم، در واقع درباره «حلقهای پنهان از زنجیره درمان» حرف میزنیم. پزشک دارو تجویز میکند، پرستار مراقبت میکند، اما بدن بیمار برای ترمیم و ادامه مسیر درمان به انرژی و مواد مغذی نیاز دارد. کودکان بستری، بهویژه در شرایط سخت درمانی، به غذاهایی نیاز دارند که:
سبک و قابل هضم باشد،
مواد مغذی کافی داشته باشد،
به شکل اصولی طبخ شده باشد،
و مطابق رژیم درمانی تنظیم شود.
آشپزخانه رژیمی، دقیقاً پاسخ به همین نیاز است: ایجاد امکان تغذیه درمانی استاندارد برای بیمارانی که «غذا برایشان بخشی از درمان است».
جمعبندی؛ یک زیرساخت ماندگار برای امروز و فردای سلامت کودکان
راهاندازی آشپزخانه رژیمی بیمارستان بوعلی اردبیل به همت قدرت حاجنوری، اقدامی است که شاید در ظاهر یک پروژه خدماتی به نظر برسد، اما در واقع یک زیرساخت درمانی ماندگار است. این آشپزخانه، کیفیت تغذیه بیماران—بهویژه کودکان و نوزادان بستری—را ارتقا میدهد، به بهبود تجربه خانوادهها کمک میکند و بخشی از فشار ناشی از کمبود امکانات را کاهش میدهد.
امیدواریم توسعه چنین اقدامات زیرساختی و پیوسته در حوزه سلامت، مسیر ارائه خدمات استانداردتر در استان را هموارتر کند و خانوادههای بیشتری در سختترین روزهای زندگی، حمایت واقعیتری را تجربه کنند.